TYT ve AYT Puan Hesaplama: Net, Puan ve Başarı Sırası Rehberi

YKS’de net, doğru sayısından yanlış sayısının dörtte biri çıkarılarak bulunur; bu ham puan önce ortalaması 50, standart sapması 10 olan standart puana, sonra en düşüğü 100 en yükseği 500 olan sınav puanına dönüştürülür. Yerleştirme puanı ise sınav puanına Ortaöğretim Başarı Puanı’nın (OBP) 0,12 ile çarpımı eklenerek bulunur. Yani diploma notunun katkısı en fazla 60 puan.

Bu rehberdeki tüm kurallar ÖSYM’nin 2026-YKS Kılavuzu ve tercih kılavuzundan alınmıştır. 2027 kılavuzu yayımlandığında bu sayfayı güncelliyoruz.

1. Net hesaplama: 4 yanlış 1 doğruyu götürür

Kılavuzun ifadesiyle: doğru cevap sayısından yanlış cevap sayısının dörtte biri çıkarılır ve ilgili testin ham puanı bulunur. Boş bırakılan sorular hesaba katılmaz.

Test	Doğru	Yanlış	Boş	Net
Türkçe	32	8	0	32 − (8 ÷ 4) = 30
Temel Matematik	18	12	10	18 − (12 ÷ 4) = 15
Sosyal Bilimler	12	4	4	12 − (4 ÷ 4) = 11
Fen Bilimleri	8	8	4	8 − (8 ÷ 4) = 6

Buradan çıkan pratik sonuç: emin olmadığınız soruda iki seçeneği elediyseniz işaretlemek istatistiksel olarak lehinize, hiç fikriniz yoksa boş bırakmak daha güvenli. Dört yanlış bir doğruyu sildiği için rastgele işaretleme uzun vadede net kaybettiriyor.

2. Ham puandan sınav puanına: neden aynı net her yıl aynı puanı vermez?

Netiniz doğrudan puana çevrilmez. ÖSYM önce tüm adayların ham puanlarından o testin ortalamasını ve standart sapmasını hesaplar, sonra herkesi ortalaması 50, standart sapması 10 olan bir dağılıma yerleştirir. Bu standart puanlar test ağırlıklarıyla çarpılıp toplanır ve elde edilen ağırlıklı puan, en düşüğü 100 en yükseği 500 olan sınav puanına dönüştürülür.

Bunun anlamı şu: puanınız yalnızca kaç net yaptığınıza değil, aynı sınava giren diğer adayların ne yaptığına da bağlı. Sınav zorlaştığında ortalama düşer ve aynı net daha yüksek puan getirir; kolay bir sınavda tersi olur. “Geçen yıl 80 net 400 puandı, bu yıl da öyle olur” varsayımı bu yüzden yanlış.

3. Puanınızın hesaplanması için asgari koşul

Kılavuzun en çok gözden kaçan maddesi: TYT puanının hesaplanabilmesi için Temel Matematik veya Türkçe testinden en az 0,5 ham puan almış olmak gerekiyor. AYT’de ise ilgili testlerin en az birinden 0,5 ham puan şartı var. TYT puanı hesaplanmayan bir adayın, AYT veya YDT’ye girmiş olsa bile SAY, SÖZ, EA ve DİL puanları hesaplanmıyor.

4. OBP ve yerleştirme puanı

Ortaöğretim Başarı Puanı, 100 üzerinden diploma notunun 5 ile çarpılmasıyla bulunuyor: en düşük 250, en yüksek 500. Diploma notu bildirilmeyen ya da 50’nin altında olan adaylar için not 50 kabul ediliyor.

Yerleştirme puanı şöyle oluşuyor:

Yerleştirme puanı = Sınav puanı + (0,12 × OBP)

Diploma notu	OBP	Puana katkı (× 0,12)
100	500	+60,0
90	450	+54,0
80	400	+48,0
70	350	+42,0
60	300	+36,0
50 ve altı	250	+30,0

En yüksek ve en düşük diploma notu arasındaki fark 30 puan. TYT’de yaklaşık 6-7 nete denk geliyor, yani hiç de küçük bir fark değil. Lise notlarının “sınavda önemi yok” sanılması bu yüzden pahalıya patlıyor.

İki önemli istisna var:

• Ek puan: mesleğe yönelik ortaöğretim kurumu mezunları kendi alanlarındaki programlara yerleşirken OBP’nin 0,06 ile çarpımı kadar ek puan alıyor (30.03.2012 tarihli kayıt koşuluyla).
• Katsayının yarıya düşmesi: bir önceki yılın YKS puanlarıyla bir yükseköğretim programına merkezî olarak yerleştirilen adayların (kayıt olsun ya da olmasın) OBP katsayısı yarıya iniyor, yani 0,12 yerine 0,06 uygulanıyor. Yerleşip kaydını sildirmek bu sonucu değiştirmiyor.

5. “TYT’de 150 baraj var” doğru mu?

Hayır, bu bilgi güncel değil. 2026-YKS tercih kılavuzuna göre ön lisans programlarını tercih edebilmek için TYT sınav puanının hesaplanmış olması, merkezî yerleştirmeyle öğrenci alan lisans programları için ise ilgili puan türünde sınav puanının hesaplanmış olması yeterli. Sabit bir 150 veya 180 puan barajı kılavuzda yer almıyor.

Bunun yerine belirli program türleri için başarı sırası koşulu var. Yani kaç puan aldığınız değil, o puan türünde kaçıncı sırada olduğunuz belirleyici.

6. Bölümlere göre başarı sırası şartları

Program türü	Puan türü	En düşük başarı sırası
Tıp	SAY	50.000
Diş Hekimliği	SAY	80.000
Hukuk	EA	100.000
Eczacılık	SAY	100.000
Mimarlık	SAY	250.000
Mühendislik	SAY	300.000
Öğretmenlik (RPD dâhil)	İlgili puan türü	300.000

Vakıf yükseköğretim kurumları senato kararıyla daha üst bir başarı sırası belirleyebiliyor; bu yüzden bir programın kendi koşulunu tercih kılavuzundaki açıklama numarasından kontrol etmek gerekiyor. Bölümlerin geçen yılki gerçek taban puanları ve sıralamaları için üniversite taban puanları listemize, dört yıllık değişim eğilimi için taban puanı değişim analizimize bakabilirsiniz.

7. Puan değil, sıralama takip edin

Hedef belirlerken “şu bölüm 420 puan istiyor” cümlesi yanıltıcı, çünkü puan sınavın zorluğuna göre yıldan yıla kayıyor. Sabit olan, bölümün kaç bininci sıradan öğrenci aldığı. Deneme sonuçlarınızı da puana değil, denemenin sıralama tahminine göre okumak daha sağlıklı bir ölçüm veriyor.

Sık sorulan sorular

YKS’de kaç yanlış bir doğruyu götürür?

Dört yanlış bir doğruyu götürür. Ham puan, doğru sayısından yanlış sayısının dörtte biri çıkarılarak hesaplanır. Boş bırakılan sorular hesaba katılmaz.

OBP kaç puan katkı sağlıyor?

OBP, 0,12 katsayısıyla çarpılarak sınav puanına eklenir. En yüksek OBP olan 500 için katkı 60 puan, en düşük OBP olan 250 için 30 puandır. Yani diploma notu, yerleştirme puanında en fazla 30 puanlık bir fark yaratır.

Geçen yıl bir bölüme yerleştim, puanım nasıl etkilenir?

Bir önceki yılın YKS puanlarıyla merkezî yerleştirmeyle bir programa yerleştirilen adayların (kayıt yaptırmamış olsalar bile) OBP katsayısı yarıya düşürülür: 0,12 yerine 0,06 uygulanır. Bu, yaklaşık 15-30 puanlık bir kayıp anlamına gelir.

TYT’de baraj puan var mı?

Sabit bir baraj puanı yok. Ön lisans tercihi için TYT puanının hesaplanmış olması yeterli. Ancak puanın hesaplanabilmesi için Temel Matematik veya Türkçe testinden en az 0,5 ham puan almak gerekiyor. Tıp, hukuk, mühendislik gibi programlarda ise puan değil başarı sırası koşulu uygulanıyor.

Aynı net her yıl aynı puanı verir mi?

Hayır. Puan hesabı, adayın netini tüm adayların ortalamasına göre konumlandıran standart puan yöntemine dayanır. Sınav zorlaştığında ortalama düşer ve aynı net daha yüksek puan getirir. Bu yüzden hedef takibinde puan yerine başarı sırası kullanmak daha güvenilirdir.

2027 YKS tarihleri belli mi?

Bu yazının yayımlandığı tarihte 2027-YKS takvimi henüz açıklanmadı. 2026-YKS, 20 Haziran 2026 Cumartesi (TYT) ve 21 Haziran 2026 Pazar (AYT ve YDT) günlerinde yapılmıştı; 2027 için de haziranın ikinci yarısında bir hafta sonu bekleniyor.

Son söz

Net hesabı basit, puan hesabı göreceli: netiniz kadar sınava giren diğer adayların performansı da puanınızı belirliyor. Diploma notunuz 30 puana kadar fark yaratıyor. Hedef bölümünüzü puanla değil başarı sırasıyla takip ederseniz yıl boyunca elinizde çok daha güvenilir bir pusula olur.

Hedef sıralamanıza ulaşmak için hangi derste kaç net artırmanız gerektiğini planlamak isterseniz, inekle üzerinden alanında uzman öğretmenlerle birebir çalışabilirsiniz.